Çikolata Kisti Nedir?

Rahmin iç astar dokusunu oluşturan ve adet kanamalarını sağlayan dokuya endometrium denir. Adet dönemleri dışındaki günlerde 5mm kalınlığında olan endometrium, adet dönemlerinde önce salgılanan progesteron hormonu ile 10-15 mm kalınlığına ulaşmaktadır. Her ay sistematik bir şekilde ilerleyen bu döngü, ovulasyonun ( yumurtlama ) ardından bırakılan tek bir yumurtanın döllemesiyle oluşan embriyonun, rahme yerleşmesi ile gebelikmeydana gelmektedir. Ancak yumurtanın döllenmemesi sonucunda, adet dönemlerinde kalınlaşan endometrium tabakasının doku kalıntılarıyla birlikte rahimden gelen bir miktar kan ile vücut dışına atılır. Kısacası endometrium tabakasının göstermiş olduğu bu davranış adet kanamalarını meydana getirmektedir.

 

Ancak rahim içinde olması gereken endometriumun rahim dışında yumurtalıklara, karın iç boşluğuna, rahim üzerine ve fallop tüplerine konumlanabilmektedir. Nedeni tam olarak bilinmemesine rağmen, endometrium tabakasını rahim içinde göstermiş olduğu davranışı rahim dışında da göstermektedir. Her ay hormonların etkisi ile kalınlaşan endometrium tabakası, doku kalıntılarını bir miktar kan ile vücut dışına atar. Ancak endometriumun üreme organlarına yerleşmesi halinde her ay gerçekleştirdiği davranış sonucunda meydana gelen döküntüleri, çevre dokularda yapışıklığa neden olmaktadır. Bu davranışın etkisi de çikolata kisti( endometriozis ) olarak ifade edilir.

 

Endometriozisin ( çikolata kisti ) yapısı nedir?

Endometrium tabakasının yumurtalıklara yerleşmesi ve gerçekleşen kanamanın yumurtalıklarda toplanması sonucunda meydana gelen yapıya çikolata kisti denir. Kistlerin içinde biriken sıvının koyu kahverengi olması ve görüntüsünün çikolatayı anımsatması nedeni ile bu adı almıştır. Genellikle yumurtalığın herhangi birinde görülürken, çok nadir olarak her ikisinde oluşum gösterebilir. Çikolata kistleri yapıları itibari ile iyi huylu tümörler arasında yer alır. Çoğunlukla 4 ila 6 cm boyutunda görülmektedir. Ancak bazı vakalarda 15 cm kadar ulaşabilmektedir.

 

Çikolata kistinin neden olduğu şikâyetler nelerdir?

  • Cinsel ilişki esnasında ağrı
  • Adet dönemlerinde şiddetli ağrı
  • Bel ağrısı
  • Sırt ağrısı
  • İshal ya da kabızlık
  • İdrarda kan
  • Dışkıda kan
  • Bacaklarda ağrı
  • Kronikleşmiş kasık ağrısı
  • İdrar yaparken yanma hissi
  • Vücudun herhangi bir yerinde morluk
  • Hamile kalamama ya da zor hamile kalma gibi sorunlara neden olmaktadır.

 

Çikolata kisti tedavi edilebilir mi?

Çikolata kistinin tanısı için kan tetkikleri ve ultrasonografi incelemeleri yeterli olmaktadır. Ancak kesin tanı için patolojik değerlendirme yapılmaktadır. Genellikle jinekolojik muayenelerde yapılan ultrason kontrollerinde elde edilen görüntü ile kolaylıkla teşhis edilmektedir.  Çikolata kistinin teşhisinden sonra standart olarak uygulanan tedavi yöntemi ameliyat ile kistlerin çıkartılmasıdır. Bu ameliyatlar günümüzde laparoskopik yani kapalı ameliyat şeklinde karın bölgesinde yapılan küçük bir kesi işlemi ile gerçekleştirilmektedir. Ancak jinekolojik muayeneler doğrultusunda kişiye uygun tedavi yöntemi belirlenir. Çikolata kistinin boyutu, konumlandığı bölge ve neden olduğu sorunlara yönelik tedavi seçenekleri gözden geçirilmektedir. Bu nedenle cerrahi müdahaleden önce kistlerin yok olması amacı ile ilaç tedavisi de uygulanabilmektedir.

 

 

Çikolata kisti gebeliğe engel mi?

Bu konuda kesin bir bilgi olmamakla beraber, infertilite ( kısırlık ) sorunu yaşayan çiftlerin büyük bir kısmında çikolata kisti tespit edilmiştir. Yapılan endometriozis ameliyatların ardından kısırlık sorunu yaşayan çiftlerin %40’ında tedaviye gerek kalmadan gebelik elde edilmiştir. Fakat hamileliği etkileyen birçok faktör vardır. Özellikle kadının yaşı, infertilite süresi ve infertilite nedenleri gebelik şansını etkilemektedir. Kadının yaşının 35’in üzerinde olması halinde ve 7-8 yıl gibi uzun süredir çocuk sahibi olamıyor ise, endometriozis tedavilerinden sonra kendiliğinden hamile kalma şansı düşmektedir. Bu nedenle çikolata kisti tedavilerinden sonra çiftlerin en az bir yıl içerisinde gebelik elde edememiş ise, tüp bebek tedavilerine başvurarak çocuk sahibi olabilmektedir.