Menopoz Sonrası Kemik Erimesi ve Nedenleri

Menopoz dönemi kadınların doğurganlık sisteminin etkisiz hale geldiği ve adet kanamalarının kesildiği fizyolojik bir süreçtir. Kadınların yaşamış olduğu bu değişim sürecinde başta östrojen hormonu olmak üzere yumurtalık ve beyin arasındaki kusursuz döngünün son bulması ile yaşanmaktadır. Kadınların doğurganlık yetisini ve vücudun tüm sistemlerinin işleyişinde önlemli bir role sahip olan östrojen hormonu, ilerleyen yaşlarda yumurtlama fonksiyonların düzensizleşmesi ile birlikte azalmaktadır. Bu nedenle vücudun sağlıklı sisteminde rol oynayan östrojen hormonunun eksiliğinden dolayı bazı şikayetler ortaya çıkmaktadır.

Menopoz döneminden sonra östrojen hormonunun eksikliği sonucunda kadınlarda osteoporoz yani kemik erimesi riski artmaktadır. Bunun nedeni ise, östrojen hormonun kemikler üzerindeki koruyuculuk etkisinin artık olmamasıdır.



 

Osteoporoz (kemik erimesi) nedir?

Kemik erimesi olarak bilinen osteoporoz, kemiklerdeki kalsiyum oranının azalmasına bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Kemiklerin direncini kaybetmesi sonucunda daha hassas ve kırılgan bir yapıya sahip olarak, en basit düşme ya da çarpma durumunda kırıklar meydana gelebilir. Genellikle kadınların menopoz döneminden sonra 40-45 yaşla birlikte görülme sıklığı artmaktadır. Kemik erimesi yaşlılık belirtisi olarak düşünülse de, meydana gelen kırılma vakalarından dolayı bir sorun olarak adlandırılmaktadır. Kemik erimesine bağlı olarak genellikle kalça, el bileği, omurga ve omuz bölgelerindeki kırıklar dikkati çekmektedir.

 

 

Kemik erimesinin belirtileri nelerdir?

  • Bel ağrısı

  • Boyun ağrısı

  • Boy kısalması

  • Sırt ağrısı (omurga kemiklerinin kemik erimesi sorunu ile birlikte ilerlemesi sonucunda gelişir)

  • Öne eğik, kambur vücut şekli

  • El bileği, kalça ve omurga kemiklerinde kırıklar (basit travmatik olgularda)

  • İlerlemiş kemik erimesi sorunu olan hastalarda kemik yapısını hassaslaşmasına bağlı olarak kemik ağrıları

  • Omurga ve diğer kemik kırılmalarına bağlı olarak vücutta şekil bozukluğu

  • Kemik ağrısı ve kırıklardan dolayı hareket kısıtlılığı



 

Kemik erimesi kimlerde görülmektedir?

Osteoporoz riski kadının ilerleyen yaşına paralel olarak artmaktadır. Erkeklerde de görülse de, en sık kadınlarda ortaya çıkmaktadır.

  • Kemik yapısı ince olan kişilerde

  • Menopoz döneminden sonra boy kısalması yaşayan kadınlarda

  • Genç yaşta tıbbı zorunluluk nedeni ile cerrahi müdahaleyle yumurtalıkları alınan kadınlar

  • Erken menopoza giren kadınlar

  • Adet görmeyen kadınlar

  • Vücudun ihtiyacı olan yeterli kalsiyum desteğinin sağlanamaması

  • Hareketsiz yaşam tarzı

  • Aşırı alkol tüketimi

  • Aşırı sigara ve kafeinli içecek tüketen kadınlarda

  • Kortizon gibi uzun süreli ilaç kullanan hastalarda, kemik erimesi riski artmaktadır.

  • Menopoz döneminden sonra kadınların kalça kemiğinin kırılması riski artmaktadır. Özellikle 85-90 yaşındaki kadınlarda kalça kırığı riski %30’dur. Ayrıca kemik erimesi nedeni ile vakaların %15’i ölümle sonuçlanmaktır.



 

Osteoporoz riskini tetikleyen faktörler nelerdir?

  • Sigara ve alkol kullanımı

  • Hareketsiz yaşam tarzı (spor yapmama)

  • Gelişme çağında yetersiz kalsiyum alımı

  • Steroid kullanımı

  • Trioid hormonu bozukluğu

  • Erken menopoz

  • Genetik yatkınlık



 

Osteoporoz (kemik erimesi) tedavisi

Kemik erimesinin kesin olarak durdurulmasını sağlayan tedavi seçeneği yoktur. Ancak menopoz döneminden sonra östrojen hormonun koruyuculuk etkisinin azalmasına bağlı olarak kemiklerin yaşadığı kalsiyum eksikliğinin giderilmesine yönelik medikal tedavi uygulanmaktadır. Medikal yani uygulanan ilaç tedavisinde kemik erimesinin yavaşlatılması için aşağıdaki tedaviler yapılmaktadır:

  • Kalsiyum

  • Bifosfonatlar

  • Raloksifen

  • Kalsitonin

  • Hormon replasman tedavisi uygulanmaktadır.



 

Kemik yapısını desteklenmesi için:

  • Flor

  • Paratiroid hormon

  • D vitamini takviyeleri uygulanmaktadır.

Ayrıca medikal tedavinin dışında hastanın beslenmesine dikkat etmesi, spor yapması ve D vitaminini güneşten alması gibi yaşam tarzında değişikliğe gitmesi gerekir.